Actualiteit

REACH en chroom VI (17.10.2011)


14 september was de termijn verstreken waarop bij het European Chemical Agency (Echa) argumenten konden worden aangedragen waarom chroomtrioxide (chroom VI) niet prioritair op de annex 14 lijst thuishoort. In voorbereiding daarop belegden Agoria en VOM een bijeenkomst in Brussel om samen argumenten aan te dragen. De annex 14 lijst bevat de stoffen die verboden worden of waarvoor autorisatie in het kader van REACH nodig is.

Chroomtrioxide werd door Duitsland voorgedragen als SVHC (substance of very high concern, zeer zorgwekkende stof). De motivatie kan men nalezen bij Echa.
http://echa.europa.eu/doc/consultations/svhc/svhc_axvrep_germany_cmr_chromium-Trioxide.pdf
Ook de zuren die gegenereerd worden door het oplossen van chroomtrioxide in water (stoffen zonder Cas nummer) werden voorgesteld als prioritair voor Annex 14.
http://echa.europa.eu/doc/consultations/svhc/svhc_axvrep_germany_cmr_acids_cr-trioxide.pdf

Waar staan we nu?
We vernamen dat er heel wat reacties binnenkwamen bij de afgelopen consultatie: ca. 1500, waarvan ruim 400 in verband met de chroom(VI) verbindingen. De consultatie liep onder andere ook over diverse cobaltzouten en boorverbindingen. 

Deze reacties behandelen diverse thema's als:
- De huidige, reële blootstelling aan chromaat die overschat wordt in het Echa document;
- Het nog steeds niet beschikken over een éénduidige definitie en interpretatie  van intermediates (tussenproducten);
- Het gebrek aan alternatieven (vooral voor hardchroom);
- Het socio-economisch belang van deklagen.
- Typisch voor hardchroom en sierchroom: het eindproduct bevat geen chromaat.

In het stappenplan wordt nu een tekst uitgewerkt. De lidstaten vormen hun opinie (met ook sociaal economische argumenten) voor  een "member state committee opinion". Dit wordt verwacht tegen 10 december. Hierna maakt Echa een finale aanbeveling voor prioritisatie  aan de Europese politiek, en zal de Europese commissie een wetsvoorstel voorleggen. Het ganse syteem zit sterk ingebakken in regels en procedures, waarbij men zich moet realiseren dat Reach ontstond na lange discussies met ingewikkelde evenwichten. Gaat men bij de eerste ernstige testcase wat gas terugnemen?

Uitzonderingen (exemptions)?
Na de consultatie kan voorzien worden in uitzonderingen voor prioritisatie. Voor chroom6 ligt dat niet voor de hand. Het gaat om een bij de mens bewezen CMR (cancerogeen), en er is geen drempelwaarde bekend. De stof wordt veel gebruikt. Hierdoor komt ze in aanmerking voor prioritisatie.
Een belangrijke reden voor uitzondering is een bestaande wetgeving. Hier blijkt dat de lokale (landelijke, regionale) wetten voor bescherming van werknemer en milieu niet beschouwd worden. Europees zijn er geen relevante wetten (was landelijke materie). Reach wordt dus Europees gebruikt om arbeidswetgeving en milieuwetgeving op te leggen.
Om een uitzondering te bekomen kan men wellicht nog rekenen op de socio-economische factor, het verlies aan tewerkstelling. Hoewel er duidelijke argumenten zijn, is ook deze argumentatie mogelijks niet genoeg.
Voor oppervlaktebehandelingen kan men stellen dat het hardchroom dossier wellicht het best verdedigbaar is: chroom6 is er enkel in het proces, niet als eindproduct (intermediair? geen contact met gebruiker). De behandeling geeft hoge toegevoegd waarde, en import lijkt nog steeds probleemloos. Reach faciliteert delokalisatie naar landen waar minder voorzorgen genomen worden. Het is meteen duidelijk dat hiermee een politieke discussie aangezwengeld wordt, die deels teruggaat naar de wortels van Reach, de automatismen die erin gebakken zitten, en de mogelijkheid om gevolgen buiten proportie te vermijden.

Overleg
In België gaan Agoria en VOM met de steun van enkele bedrijven overleggen met de autoriteiten, zodat een discussie, als deze op een politiek niveau komt, goed gestoffeerd is. Het is van groot belang dat iedereen mandatarissen aanspreekt op hun keuzes voor tewerkstelling en milieu, en de mogelijke combinaties zonder excessieve kosten.
Men houdt er rekening mee dat tegen maart 2012 de inclusie in Annex XIV een feit zou kunnen zijn. Bij zeer snelle verdere afwikkeling zou dan de vraag om autorisatie ingediend moeten zijn in september 2013 en moet men vanaf maart 2015 over een autorisatie beschikken voor het gebruik van chroomtrioxide voor bepaalde toepassingen, door bepaalde industrieën (te bekijken vanuit de beschermingsmaatregelen).  Lanxess leidt het consortium (SIEF) dat de haalbaarheid van een eventuele autorisatie gaat onderzoeken en dat de procedure naar autorisatie leidt.

Marc De Bonte